Wstęp do muzeum jest bezpłatny... Sajinska zozulka, złote skarby i przepis na wielkanocne ciasto z rodziny Mychajła Hruszewskiego...
Zbliż a się maj, a wraz z nim Mię dzynarodowy Dzień Muzeó w, kiedy moż na bezpł atnie odwiedzić wię kszoś ć muzeó w i podziwiać zbiory rozmaitych arcydzieł .
Co roku 18 maja, od 1977 roku, na cał ym ś wiecie obchodzony jest Mię dzynarodowy Dzień Muzeó w. Został on ustanowiony przez Mię dzynarodową Radę Muzeó w, „aby podkreś lić istotną rolę muzeó w w wymianie kulturalnej, edukacji i rozwoju społ eczeń stwa”.
W zeszł ym roku 18 maja przypadał w niedzielę , wię c wiele osó b chciał o wejś ć do muzeó w za darmo.
Ktoś powie: „W tym dniu fajnie był oby być gdzieś w Wiedniu, Rzymie, Paryż u, Madrycie, Nowym Jorku albo…”. Tak, zgadzam się . Wspaniale jest odwiedzić dowolne muzeum na ś wiecie za darmo, ale… Czy wyobraż asz sobie dł ugie kolejki do tych muzeó w?
A poza tym… Przez naszego wschodniego są siada wię kszoś ć Ukraiń có w po prostu nie moż e teraz podró ż ować …
I ja jestem jednym z nich. Postanowił em wię c pojechać do mojej rodzinnej Ł awry Kijowsko-Peczerskiej.
Poza tym psychika jest przecią ż ona wiadomoś ciami, cią gł ymi ostrzał ami i eksplozjami i potrzebuje czegoś pię knego i inspirują cego.
Kilka lat temu, kiedy po dł ugiej renowacji otwarto w koń cu cerkiew Zbawiciela na Bieriestowie, odwiedził em Ł awrę i zobaczył em wszystkie atrakcje wliczone w bilet wstę pu. Moż esz o tym przeczytać tutaj i tutaj.
Na terenie Ł awry znajduje się kilka muzeó w: Muzeum Sztuk Zdobniczych, Muzeum Ksią ż ki i Druku, Muzeum Skarbó w Historycznych (Skarbiec Narodowego Muzeum Historii Ukrainy) oraz Muzeum Teatru, Muzyki i Kina. Bilety do nich należ y zakupić osobno.
Na począ tku maja w Muzeum Sztuk Zdobniczych otwarto wystawę „Sainskaja Zozulka. Motywy zdobnicze ukraiń skich haftowanych koszul XIX i XX wieku”, poś wię coną Ś wiatowemu Dniu Haftu. Biorą c pod uwagę , ż e na począ tku mojej kariery miał em „zwią zek” z haftem, takie wystawy zawsze mnie interesują .
Dodatkowym atutem był a chę ć dotarcia do Skarbca. I ponownego wejś cia na dzwonnicę .
Tydzień wcześ niej padał o przez cał y tydzień , a wizyty kulturalne był y wą tpliwe: „zmokną ć w deszczu? Czego jeszcze tam nie widział em? Był em w tych muzeach i w Ł awrze… i mam w domu ksią ż kę z Muzeum Skarbó w Historycznych z czasó w sowieckich…”. Ale Wszechś wiat postanowił obdarować kijowian prezentem i rano zaś wiecił o sł oń ce. Cudownie. Wyjeż dż am.
Na terenie Ł awry jest mnó stwo ludzi, przyjeż dż ają duż ymi grupami i rodzinami, wszę dzie są kolejki. Zwł aszcza pod Skarbcem i Muzeum Mikrominiatur Mykoł y Siadrystego.
Wyglą da na to, ż e nie dotrę do Skarbca...
OK. Najpierw idę na wystawę haftu. Od razu wchodzę na drugie pię tro – tam mieś ci się wystawa. Ale zanim to zrobię , muszę przejś ć przez korytarze ze starymi rę cznikami, dywanami, pisankami i ukraiń skimi strojami ludowymi ze wszystkich regionó w i zaką tkó w kraju.
Mam już zdję cia pisanek, dywanó w i ubrań , kiedyś o nich pisał am w dziale „Forum” w wą tku „Kijó w”, wię c nie bę dę się za dł ugo rozwodzić w tych korytarzach.
Robię kilka zdję ć rę cznikó w i pisanek:
Dalej, w prawym skrzydle, znajduje się wystawa haftowanych ubrań . Zwiedzają cymi są gł ó wnie kobiety.
Znalezienie eksponatu, gdy nikogo nie ma w pobliż u, to nie lada wyzwanie, ale pró buję . W mię dzyczasie ktoś prosi o zrobienie im zdję cia na tle kolekcji...
Hafty są niesamowite! Koszule, fragmenty haftowanych tkanin, fragmenty, pró bki...
„Wystawa prezentuje eksponaty z muzealnej kolekcji koszul z XIX i począ tku XX wieku, pochodzą ce z ró ż nych regionó w Ukrainy: poł tawskiego, Podola Wschodniego, czernihowskiego, tarnopolskiego, iwanofrankowskiego, kijowskiego, Bukowiny, Zakarpacia i ró wień skiego.
Rzadkie przykł ady ozdó b ludowych o poetyckich nazwach, odnotowanych przez wielu etnografó w na począ tku ubiegł ego wieku. Są to kró tkie, trafne, metaforyczne okreś lenia: „Sainskaja zozulka”, „rogi baranie”, „krzywy Iwanko”, „motyle”, „wiosna”, „czarna chmura”, „pijawki”, „torby”, „trzciny”, „orł y”, „orł y latają ”, „bł ą d”, „ró ż e”, „gwiazdy”, „wą ż ”, „owies”, „ł apy” i wiele innych. *
*– cał y tekst pisany kursywą tutaj i poniż ej pochodzi ze stron internetowych Narodowego Muzeum Historii Ukrainy (https://nmiu. org) i Narodowego Rezerwatu „Ł awra Kijowsko-Peczerska” (https://kplavra. kyiv. ua/ua)
Każ dy wzó r to nie tylko element dekoracyjny, to czę ś ć dziedzictwa kulturowego haftu, rodzaj kodu, za pomocą któ rego nasi przodkowie przekazywali swoją wizję ś wiata i rozumienie otaczają cego ich ś wiata.
Przyjrzyjmy się wię c...
W lewym skrzydle znajduje się wystawa ceramicznych figurek „Drozd Podolski”.
Wystawa poś wię cona jest twó rczoś ci Zasł uż onego Mistrza Sztuki Ludowej Ukrainy Iwana Tarasowicza Gonczara (1888–1944). Jest on nazywany twó rcą radzieckiej ludowej ceramicznej rzeź by sztalugowej mał ych form. Wś ró d dzieł znajdują się rzeź by, kompozycje rodzajowe wielopostaciowe, naczynia dekoracyjne i zoomorficzne, ś wieczniki, zabawki i gwizdki z lat 1910–1930.
Nie mylić z innym Iwanem Honczarem – Iwanem Makarowyczem Honczarem (1910–1993), ró wnież rzeź biarzem. Kijowianie znają go bliż ej – dzię ki muzeum jego imienia, znajdują cemu się obok Ł awry.
Wystawa „Drozd Podolski” po raz pierwszy w historii muzeum w tak doniosł y sposó b przybliż a zwiedzają cym twó rczoś ć rzeź biarza: „Zbió r prac Iwana Honczara to prawdziwa perł a muzealnej kolekcji – najwię kszy zbió r dzieł mistrza na Ukrainie, liczą cy ponad 210 unikatowych eksponató w”.
Zabawne, dowcipne postacie wywoł ują uś miech i pobudzają wyobraź nię . Jego postacie są zabawne i zaskakują ce, dowcipne, wykonane z subtelnym humorem autora.
Przechodzą c przez hol, patrzą c przez okno…
Potem schodzę na parter. Chociaż chyba powinnam był a tam zaczą ć …
Na począ tek zwiedzają cych wita wystawa Lwowskiej Szkoł y Szkł a Artystycznego, poś wię cona pamię ci szklarza Franza Czerniaka. Na wystawie prezentowane są prace artystó w ró ż nych pokoleń – od pionieró w ukraiń skiego ruchu warsztatowego po wspó ł czesnych twó rcó w. Znajduje się tam ró wnież.7 oryginalnych prac samego Franza Czerniaka.
Niestety, prace szklane został y umieszczone na mał ej powierzchni, a ludzi jest duż o, robienie zdję ć jest niewygodne, a dotknię cie czegokolwiek jest straszne.
Dlatego tylko dwa zdję cia.
Oraz kilka innych, pochodzą cych ze stron zapowiadają cych wystawę .
Nastę pnie, w duż ej sali, umieszczono wstawkę „Drzewo Ż ycia. Wielkanocny Symbol Jednoś ci”.
Projekt poś wię cony jednemu z najsł ynniejszych archetypó w w kulturze wizualnej.
Drzewo Ż ycia to symbol uosabiają cy poł ą czenie trzech ś wiató w: podziemnego, ziemskiego i niebieskiego, a takż e przeszł oś ci, teraź niejszoś ci i przyszł oś ci. Dzię ki niemu odczuwamy wię ź pokoleń i cią gł oś ć znaczeń , któ re przechodzą przez wieki.
Wystawa zbudowana jest zgodnie z organiczną logiką samego drzewa – od korzeni, przez pień , aż po koronę , od znalezisk archeologicznych z epoki paleolitu i XVIII-wiecznych beczek prochu, pisanek, strojó w ś wią tecznych, kolekcji pisanek, po prace Wiktora Zareckiego, Pawł a Makowa, Albiny Jał ozy, fotografie Oksany Czornej i rzeź by Darii Aloszki.
Ta symboliczna podró ż pozwala zwiedzają cym zagł ę bić się w historię Ukrainy i poczuć nierozerwalną wię ź mię dzy pokoleniami.
Ponad 200 rzadkich eksponató w ze zbioró w siedmiu wiodą cych ukraiń skich muzeó w opowiada historię jednego z najstarszych i najpotę ż niejszych symboli kultury ukraiń skiej.
W zbiorach przyrodniczych prezentowane są unikatowe rarytasy:
Antymin metropolity kijowskiego Piotra Mohył y, wykonany w latach 30. XVII wieku w drukarni Ł awry Kijowsko-Peczerskiej – atrybut kultu chrześ cijań skiego, na któ rym sprawowana jest liturgia. Wykonany jest z pł ó tna lnianego lub jedwabnego, z grawerowanymi wizerunkami, inskrypcjami imion biskupa i gł owy pań stwa oraz datą konsekracji. Na odwrocie znajduje się wszyta kieszeń z fragmentami ś wię tych relikwii mę czennikó w.
Cał un, liczą cy ponad 220 lat, pochodzi z cerkwi Czterdziestu Ś wię tych w Konotopie, wią zanej z potomkami rodu hetmana Iwana Samojł owicza (1630-1690).
A takż eartykuł y gospodarstwa domowego: deski do piernikó w, przepis na ciasto wielkanocne z rodziny Mychajł a Hruszewskiego, stare wyroby drewniane, ceramiczne i haftowane.
Uwagę przycią ga duż a, biał a instalacja poś rodku sali. To rzeź ba lwowskiej rzemieś lniczki Darii Aloszki „Drzewo Pamię ci”, zł oż ona z trzech czę ś ci: „Drzewo Ż ycia”, „Nasiona” i „Modlitwy”. Na czwartej stronie znajdują się wstą ż ki, do któ rych każ dy zwiedzają cy wystawę moż e przypią ć biał ego papierowego ptaka ku pamię ci obroń có w Ukrainy.
To przestrzeń ciszy, wdzię cznoś ci dla wszystkich, któ rzy bronią Ukrainy, i gł ę bokiej, wspó lnej pamię ci o tych, któ rzy oddali ż ycie za przyszł oś ć .
Nastę pnie…
